مشاهير خراسانى در شعر عرب در دو قرن اول اسلامى ، شعر و ادب عربى متدرجا از قالب قديم اشعار دورهء جاهليت برامد ، و در سايهء دولت اموى و عباسى نشو و نما يافت . محققان علت ركود شعر و ادب عربى را فقدان موثرات خارجى دانسته‌اند ، كه حتى در اوائل اسلام نيز ، اعراب از شناسايى آداب و افكار ملل ديگر تهيدست بودند ، و از ناحيهء ادبى و عقلى خلطى و آميزشى با ديگران نداشته‌اند . « 1 » چون در عصر عباسى حركت جديدى در شعر عربى ديده شد ، بنابر ان ابن المعتز در كتاب البديع خويش دوره‌هاى شعر عربى را بين قدماء و محدثين تقسيم كرد . « 2 » و اميران و وزيران دولت عباسى ذوق جديد خود را اساس مادى فن و شعر قرار دادند و غلو شعراء را در مدح و ستايش جائز نشمردند ، و اين قدم جديد را هم يكنفر خراسانى يحيى برمكى برداشت ، كه ابان لاحقى را رئيس ديوان شعر گماشت ، تا مدايح شعرا را انتقاد كرده باشد . « 3 » شعر جديد عربى دورهء عباسى از راه سرودن و غناء كنيزكان گلروى خوش آوازيكه نخاسان براى بلندى قيمت ، مبادى ثقافت و سرود را بايشان ياد ميدادند نشر و رواج خوبى يافت ، زيرا همواره جوانان در منازل سراينده‌گان براى استماع غناء و تلذذ به غزل و شراب فراهم مىآمدند . « 4 »

--> ( 1 ) - طه حسين در حديث الاربعاء 1 / 14 ( 2 ) - مقدمه كرا تشكوفسكى بر ديوان ابن المعتز 14 ( 3 ) - بروكلمان 2 / 11 بحوالت كتاب الوزراء جهشيارى 259 ( 4 ) - رسائل جاحظ طبع قاهره 1926 م